Macellum
Nundinum: Belli bir özelliği olmayan pazar yeri.
Makellon (Yunanca) / Macellum (Latince): Özel bir şekilde inşa edilmiş et ve balık pazarı.
Macellumlar, Antik Dönem’de kutsal alanların yanında olurdu. Başlangıçta agora ve forumlarda et ve balık satılırdı. M.Ö. 2.yy sonu – M.Ö.1.yy başlarında “Macellum”- özel et ve balık pazarı denen çarşılar inşa edilmiştir. Bir kentte birden fazla Macellum bulunabilirdi. Örneğin, Roma’da birden fazla Macellum vardı. Bunlar;
- Tiber Irmağı yakınında bulunan Forum Sorarium: domuz pazarı.
- Yeri kesin olarak bilinmeyen Forum Pistorium: buğday ve ekmek pazarı.
- Bunlardan çok uzak olmayan Forum Vinarium: şarap pazarı.
Macellati: Macellum’da çalışanlara verilen isim.
Macellumların Bulundukları Yerler,
Kalıntılara Göre,
Perge (Aksu)
Side
Sagalassos (Ağlasun) Antonius Pius Dönemi/ (138-161)
Aizanoi 2.yy
Priene (Güllübahçe)
İassos (Kıyıkışlacık) /Tartışmalı. (Heroon diyenler var.)
Yazıtlara Göre,
Lagina (Turgut-Yatağan)
Tralleis (Aydın)
Ephessos- (2 adet.)
Korekesion (Alanya)
Macellumların Planı,
Dört tarafını çeviren duvarlara arkalarını yaslamış olan dükkan sıraları ve portikolarla çevrili, üzeri açık yapılardır. Dükkanlar duruma göre içe veya dışa ya da hem içe hem dışa açılabilirler. Ortada dairesel veya poligonal planlı ve bu planlara bağlı olarak konik ve kubbe şeklinde üst örtülü bir yapı (tholos) vardır. Anadolu’da bilinen macellumların tamamında birer adet tholos vardır. Cezayir’de Thamugadi-Timgad’da yan yana iki tholos vardır. Macellumlarda biri tören kapısı olmak üzere, en az iki kapı bulunur. Ayrıca tüm macellumların yakınında küçük de olsa bir tuvalet her zaman beklenmelidir.
Kültler ve Kurbanlar, (Tholos)
Hermes ve Tykhe gibi ticareti koruyan Tanrı ve Tanrıçalarla kent kurucusu veya yerel Tanrıların kültü vardır. Roma Dönemi’nde İmparatoriçe ve İmparator kültü eklenmiştir.
Koyun, keçi, sığır, domuz sıklıkla kurban edilirdi. Ayrıca dışarıda kesilen hayvanlar da burada satılırdı.
Horrea ya da Granarium
Bunlar büyük limanlarda bulunan ardiyeler (antrepo) veya tahıl ambarları (silolar)’dır. Granariumların en büyüğü Roma’nın denize açılmasına olanak veren Ostia limanındaydı.
Anadolu’da Patara ve Myra’nın limanı Andriake’de varlığı bilinir ki buradakiler Hadrian Dönemi’ne tarihlenir. Milet’te bulunan Granarium ise, 2. yy.a tarihlenir.
Önemli not: Bu yazı Yrd. Doç. Dr. Bilal SÖĞÜT’ün ders notları altyapısıyla aşağıdaki kaynaklar kullanılarak hazırlanmıştır.
Kaynakça
Anabolu, Mükerrem U., Antik Çağda Et ve Balık Pazarları, İstanbul, 2003.
İlk Fotoğraf; http://www.liceoformia.it
11 Responses to “Macellum ve Granarium”
Trackbacks/Pingbacks
- PARKEOLOJİ - [...] Macellum ve Granarium [...]
- PARKEOLOJİ - [...] kıyılarda kurulan pazar yerleri. (Antikçağ’daki diğer Pazar yerleri ile ilgili yazıma buradan [...]
Bu planlar modern alışveriş merkezlerinin planlarına ne kadar benziyor. O zamanlarda demek ki, satılan ya da depolanan mallar için en uygun dizayn bulunmuş ve şu anda da uygulanıyor. Macellum planlarında gösterilen kare ve dairesel alanların hâlâ geçerliliğini koruduğunu görüyoruz…
Bilimsel açıklamalarımdan sonra Macellati, Macellum’da çalışanlara deniyorsa, Macellan kimlere deniyor diye sorarak sözlerimi noktalıyorum
Dimi Dnz? Biz daha bunların ne olduğunu öğrenmeden bi’antik kent gezisinde görmüştük Macellumları ve çok şaşırmıştık.. Dükkan galiba bunlar ya diye birbirimize bakarken, Bilal hocamız sağolsun bizi aydınlatmıştı. Evet bunlar dükkan sıralarıydı ve ne kadar da günümüz alışveriş merkezlerine benzer planları vardı..
Ki o boğazı da Macellan (Magellan) bulmuştu da onun ismi verilmişti galiba.
Bu aralar bi’yazma isteği geldi ki sorma 
) Öptüm..
Böyle işte Dnz’ciğim
Macellan’a gelince, dünyanın çevresini dolaşan ilk kişiydi kanımca
Bi’de yanlışsam düzeltin; Amerika’da Atlas Okyanusu’nu Büyük Okyanus’a bağlayan boğazın adı da Macellan’dı.
(Dnz’ciğim kusura bakma sen bunu sormamıştın ama ben yazdım işte
çok teşekkür ederim, aydınlandık, bilginize hayran kaldık… bir de artık bana kısaca Deniz diyebilirsin. Bu Dnz çok zor oluyor sanırım, ne dersin
Her defasında “Deniz” yazıyorum, sonra silip, “Dnz” diye düzeltiyorum
Çok teşekkür ederim Deniz’ciğim, çok sevindim, artık böyle diyebileceğim için 
Ne kadar faydali bir site oluyor burasi gittikce, her geldiginde birsey ogreniyorsun. Yatagan’a yolum cok duserdi, bize yakin, cok eser vardir, ve ben sayende ogreniyorum bak anlamlari
Sanem’ciğim çok teşekkürler
Biliyor musun oradaki Lagina’da Bilal Hoca kazı yapıyor 
Çook teşekkürler tekrar, öptüm çok!!
Dünya tarihi bir yıl olarak düşünülse ve başlangıcı 1 Ocak kabul edilse 31 Aralığın son dakikalarında insanlık tarihi ortaya çıkmış deniliyor.Yukarıda bahsi geçen yıllardaki gelişimi düşününce gerçekten de çok hızlı yol alıyoruz. Ama daha emekleyen bir bebekten farkımız yok.Gelecek yüzyıllarda insanlık, kendini imha etmezse kimbilir nasıl teknolojik ve mimari hayat formları oluşacak,insan merak etmeden duramıyor.Paylaşımların için çok teşekkürler, Bilun.:)
Armağan asıl ben teşekkür ederim.. Evet, eskilerin gelişimi çok hızlı! İnsanı hayrete düşürecek kadar üstelik.. Şimdi ise olduğumuz yerde duruyor gibiyiz
Ben geçmişi bu yüzden bu kadar seviyorum galiba Armağan’cığım 
Gelecek dönem mimari yapılarını da merak ediyoruz tabi
Bilun, Müthişsin. Derste anlattığım konuların pek çok alanda kullanılmasini ve meslektaşlarima yardimci olmasini hep istemişimdir. Ama inan ki, böyle bir şey hiç aklima gelmedi. Bundan sonra, fırsat buldukça daha çok yapıyı derslerde ele almaya çalışacağım. Başarilar. Bu vesile ile de Kurban Bayramini kutlarim. Tüm güzellikler sizler, tüm meslektaşlarım ve bu satırları okuyanlarla olsun.
Hocam, çok ama çok teşekkür ederim.. Yanımda olduğunuzu bilmek gerçekten gurur verici..
Çünkü kronolojik açıdan yapılar daha yararlı tarihlemede gibi.. Yani tarih sırası ve gelişim daha iyi izlenebildiği için olsa gerek 
Bu arada yapılarla ilgili fikrinizi çok beğendim
Ben de sizin bayramınızı kutlarım hocam.. Ailenize selamlar..
Sevgilerimle..
Hello.! Happy New Year 2008.!