“Pitane’den sonra Kaikos nehrine gelinir. Bu nehir otuz stadia ötede Elaitikos körfezine dökülür. Kaikos’un karşı kıyısında, nehirden oniki stadia ötede bir Aiol kenti olan Elaia bulunur. Pergamon’dan yüzyirmi stadia uzaklıkta bulunmasından ötürü burası Pergamonluların limanıdır.” der Strabon. ‘Elaia deniz kıyısındadır’ demeye gerek bırakmaz.
Antik Çağ’ın önemli bir kenti olan Elaia’nın anlamına değinecek olursak; kelime anlamı ‘zeytinlik’tir. Bu sözcüğün Luwi dilindeki “geçit” veya “boğaz” dan türetildiği sanılmaktadır. Kentin yakınındaki bir tepede kaliteli Sal üretiminde büyük payı olan baldan söz edilmektedir. Bunun yanı sıra Elaia’nın 4 km. kuzeydoğusunda bulunan zeytinyağı işlenen köy de bu kentin zeytinle olan bağlantısına işaret etmektedir. Elaia’nın tarihi hakkında bazı soru işaretleri olsa da, İon göçünden önce kurulmuş olduğu sanılır. Nitekim Troia savaşı sırasında buradan söz edilmiştir. Mitolojiye göre kentin kurucusu ise, Menestheus’dur.
Klasik Dönem’de önemsiz olan kent, Hellenistik Dönem’de önem kazanmış; Attaloslar döneminde önemli liman konumunda olup, Bergama Krallığının deniz gücü tarafından üs olarak kullanılmıştır. Pergamon Krallığının çöküşü ile birlikte Elaia da önemini yitirmiştir. Roma döneminde pek ismi duyulmayan kent Erken Bizans Döneminde kısmen de olsa varlığını sürdürmüştür.
Elaia, yaklaşık 18-19 m. yüksekliğindeki bir akropol çevresinde kurulmuştur. Yüzey araştırmaları zengin veriler ortaya koymamakla beraber, tarlalarda zaman zaman antik taşlar ortaya çıkmaktadır. Ayrıca sur duvarları çevreye yayılmıştır. Elaia kentinin liman ve mendirek kalıntılarının izleri bugün hala görülebilmektedir. Liman duvarlarını oluşturan büyük taş blokları birbirleriyle uyumlu biçimde yerleştirildikten sonra madeni kenetlerle daha da sağlamlaştırılmıştır. Bugün bazı taşlar üzerinde bu kenetlerin izleri açıkça görülebilmektedir. Ayıca kentin bu kesiminde boyalı Yunan seramiklerine de rastlanmıştır.
Kaynaklar
BEAN, G. E., Eskiçağda Ege Bölgesi, İstanbul, 2001.
UMAR, B., Aiolis, İstanbul, 2002.
http://www.kenthaber.com/Arsiv/AntikSehirler/Izmir/Bergama/AntikSehir_161.aspx, “Elaia (İzmir-Bergama)”, 6 Ekim 2004
4 Responses to “Elaia Antik Kenti”
Sikkeler temiz ve okunaklı
Seni çıldırtan, belinin tutulmasına neden olan sikkelere benzemiyor değil mi dostum?
Bunları temizleyenin de beli tutulmuştur kanımca, rahat ol
wowturkey klibi;
http://www.youtube.com/watch?v=A30rkMNBZpw
http://www.youtube.com/watch?v=PtmeWE5_PZ4
Merhaba Cem Bey,
Linkini verdiğiniz düzenlemeleri izledim.. Wowturkey’i şimdiye kadar çok fazla incelemedim. Genellikle fotoğraf ararken yardımcı oldu bana. Girdiğim konularda da sizin bahsettiğiniz gibi şeylere rastlamadım. Eğer rastlasaydım tavrımı koyardım elbette ama oraya üye falan da değilim zaten.. Google’ın görsel aramasıyla ulaştığım bir sayfa burası sonuçta. Bilimsel kanıtı olmayan sitelerden de alıntı yapmıyorum.
Hassasiyetinize çok teşekkürler.. Bundan sonra daha dikkatli ve temkinli olacağım..
İyi çalışmalar..