Emporion

Antik Yunan’da kıyılarda kurulan Pazar yerleri. (Antikçağ’daki diğer Pazar yerleri ile ilgili yazıma buradan ulaşabilirsiniz.) 

Horos

Izgara planının uygulandığı şehirlerde çeşitli bölgeleri gösteren sınır taşlarına verilen isim.

Kotyle

Sıvıları ölçmek için kullanılan antik kap.

Louterion

Cenaze merasimleri gibi dini amaçlı kullanımı olan siyah figür tekniğinin başlangıcında görülen, bazen konik ayaklı, içinden su fışkıran leğendir.

Polymyksos

Birden fazla fitili olan kandil. (Kandiller ve Antikçağ’da aydınlatma araçları ile ilgili yazıma buradan ulaşabilirsiniz.) 

Kaynak

SALTUK, Secda, Arkeoloji Sözlüğü, İstanbul.

Rogus

Üzerinde ölünün yakıldığı odun yığınına verilen isim. Roma’da tanrılaştırılan imparatorlar ya da imparatoriçeler için basılan sikkeler üzerinde görülür.

Viridarium

Antik Roma evinde bahçe.

Lydion

Lydia’ya özgü biçimli, bölgenin ünlü krem ve parfümlerini dünyaya yaymak amacıyla yapılmış, yüksekçe konik bir ayağa sahip, kulpsuz bir vazo görünümünde kap. Bu kaplar, M.Ö. 500’den bir süre sonra kaybolmaya başlamıştır.

Munera

Roma Dönemi’nde yapılan gladyatör gösterilerine verilen isim.

Kanope

Erken Etrüsk sanatında görülen mezarlarda bulunan pişmiş toprak vazolara verilen isim.

Kaynak

SALTUK, Secda, Arkeoloji Sözlüğü, İstanbul.

Papiroloji

Eski Mısır, Yakındoğu, Eski Yunan ve Roma arkeolojilerinde büyük önemi olan, papirüs üzerine yazılmış belgelerin bakımını, korunmasını, okunması ve yorumlanmasını yapan uzmanlık dalı.

Papirüs

Mısır-Nil kıyısında yetişen bir çeşit kamış. Bu kamış, hem Eski Mısır sanatında üsluplaştırılıp bezeme motifi olarak, hem de yazı malzemesi olarak kullanılmıştır. İlk kez  4. bin yılda bu bitkinin gövde katmanları düzgün bir yüzey oluşturacak biçimde üst üste yapıştırılarak preslenmiştir. İcadı, daha önceki tüm yazı malzemelerini geçersiz bırakmış, M.S. 4. yy.da parşömenin yaygınlaşmasına kadar tüm Akdeniz ülkelerinin temel yazı malzemesi olmuştur.

Arkeografi

Karakalem, yağlıboya ve heykelle eski çağ sahnelerinin canlandırılması.

Kült

Kendi kuralları ve törenleri olan belli bir dinsel tapınım biçimi.

Replik

Aynı orijinale dayanan eserlerin aralarında aldıkları ad. Repliklerde tüm, baş, torso ve parçalar diye sıralama yapılır. Repliklerin çok oluşu o orijinalin değerli olduğunu gösterir.

Kaynakça 

SALTUK, Secda, Arkeoloji Sözlüğü, İstanbul.

http://tr.wikipedia.org

Odeon 

Antik Yunan’da, içinde konserler verilen küçük amphitheatrlardır. Helenistik Çağ’da ortaya çıkmış, genellikle üzeri örtülü mekanlardır. Resmi toplantılar için de kullanılırdı.

Kaprolit 

Fosilleşmiş ilk insan dışkısı.

Karum 

Asurca liman ve rıhtım anlamına gelen, asıl kentin yakınında kurulan ticaret merkezi.

Ephebos 

Antik Yunan’da yaşı 12 ve üzerinde olan genç erkek.

Karyatid 

Antik mimaride kadın heykeli biçiminde sütunlara verilen isim. Taşıyıcı nitelikte ya da gömme sütun şeklindedirler.

Kaynakça 

SALTUK, Secda, Arkeoloji Sözlüğü, İstanbul.

TURANİ, Adnan, Sanat Terimleri Sözlüğü, İstanbul, 2003.

Erechtheion Fotoğrafı; http://www.sikyon.com

Arkeoloji ve sanat terimlerinin anlamlarını öğrenebileceğimiz yepyeni bir bölüm; bir anlamda sözlük..

Arkheion

Antik Yunan ve Roma’da devlet arşivlerinin konulduğu bina; archivium ya da tabularium da denir.

Aquaduct

Su kemeri. Bir bölgeye uzak bir bölgeden su sağlamak amacıyla, Antik Roma’da geliştirilen büyük kemerli köprülerdir. Latince ‘aqua’ (su) ve ‘duco’ (götürmek) kelimelerinden oluşur.

Caupona

Antik Roma’da şarap ve erzak satılan yer; konaklama yeri.

Homeros Hymnos’ları

M.Ö. 800-400 yılları arasında çeşitli Tanrılarla ilgili heksametre vezniyle yazılmış bu şiirler antik devirde yanlışlıkla Homeros’a atfedilmiştir. “Hymnos” yani Tanrı övgüleri olan (örn; Deloslu Apollon’a Övgü) ve Tanrı-Tanrıçaları anlatan bu şiirler Yunan Mitolojisi için çok önemli kaynaklardır.

Homonoia

Yunanca “aynı görüşte olmak” anlamındadır. Antik devirde iki kent arasında yapılan anlaşmalara da bu ad verilir.

Kaynakça 

ER, Yasemin, Klasik Arkeoloji Sözlüğü, Ankara, 2006.

SALTUK, Secda, Arkeoloji Sözlüğü, İstanbul.

arkaios ve logos kelimelerinin bileşiminden oluşup, eski bilim, eskinin bilimi gibi anlamlara gelir ve eski kültürlere/varlıklara ait sanat eserlerini inceleyip, onları tarif ve tasnife tabi tutan, tarihlendiren ve yorumlayan bilim dalıdır.