Antikçağ’da Aile

Aile sosyal yapılanmanın temelidir. Bu yapılanmanın kendisi de dine dayalıdır. Birtakım dinsel törenler yaşamın her anına eşlik eder.

Düğünden önce genç kız oyuncaklarını Aphrodite’ye veya Artemis’e adar. Nişanlılar törensel olarak yıkanırlar. Düğün alayı, başında mersinden taç, flüt çalan genç bir adam tarafından yönlendirilir; bir çocuk da içinde davetlilere dağıtacağı adanmış ufak ekmekler bulunan sepeti taşır.

Nişanlanma Hera’ya, Moiralara yani Kader Tanrıçalarına ve Zeus’a verilen sözdür. Evlenme Ocak Tanrıçası Hestia için bir kültün daha başlangıcı demektir. Genç çift aile sunağı üzerinde ona yeni bir ateş yakarlar. Bu sunak ailenin dinsel yaşantısının merkezidir. Yeni köle, mutluluk dileğiyle başından kuru incir, ceviz ve buğday dökülürken ocağın yanına oturur. Doğumlarda bebek ocağın etrafında koşularak dolaştırılır ve sonra dualar edilerek çocuğun üzerine kutsanmış su serpilir.

Evin kapısında bir Apollon, bir Hermes ya da bir Hekate nöbettedir. Hekate bir doğum veya ölümden sonra aileyi arındırır ve kötülüklerle hayaletlerden korur. Evin içerisinde iyi bir peri yaşar; ev ayrıca Zeus’un koruması altındadır.

Baba evde rahip yerini tutar. Her yemekte ailenin, bir yılana benzetilen perisi babanın şerefine saf şarap saçısı yapar. Atalara saygılar sunar. Çocuğu baba tek başına tanır ve onu mahallenin nüfusuna bildirmeyi tek başına kararlaştırır. Baba çocuğu reddetmek yetkisine de sahiptir. Bu durumda bebek, sabahleyin birinin onu alması için genellikle bir tapınağın önüne bırakılır.

Kadının kısırlığı ya da zinası nedeniyle boşanılabilir. Öyle sanılıyor ki M.Ö. IV. yy.da çok sayıda Atinalının meşru karısından başka bir de nikâhsız karısı bulunuyordu.

Kaynak

ESTIN, C. – LAPORTE, H., Yunan ve Roma Mitolojisi, Ankara, 2002.

Fotoğraf